Hier

Hoogtepunt van het jaar

Jarig zijn staat in Nederland synoniem voor feestvieren! We krijgen verjaardagskaarten en -cadeaus van familie en vrienden, delen taart uit op school of aan onze collega’s en vaak zit de huiskamer ’s avonds vol met visite. Bier, wijn, kaasblokjes en bitterballen mogen niet ontbreken op een verjaardagsfeest!

Voor kinderen is een verjaardag extra speciaal en het hoogtepunt van het jaar. Zij kunnen de dagen voorafgaand aan hun verjaardag vaak nauwelijks slapen! Meestal vieren kinderen twee keer hun verjaardag: één keer voor familie en één keer voor vriendjes en vriendinnetjes – het kinderfeestje. Om de kinderverjaardag te vieren, worden de woonkamer en de stoel op school versierd met slingers. Ook krijgen de kinderen een versierde muts of kroon, wordt er voor de jarige gezongen en is er een taart. Mét kaarsjes!

Daar

Geboortedatum vaak onbekend

Geen cadeautjes, taart of slingers als je een jaartje ouder wordt: verjaardagen worden in Zuid-Soedan meestal niet gevierd. Oudere mensen weten dikwijls zelfs niet wanneer ze precies jarig zijn. De geboortedag van jongere Zuid-Soedanezen is vaak wel bekend, maar voor hen is hun verjaardag geen bijzondere dag. Ook omdat er simpelweg geen geld is om het te vieren.

Ook naamdagen – de gedenkdag van de heilige waarvan iemands naam is afgeleid – worden in Zuid-Soedan niet gevierd. Maar dat betekent niet dat het nooit feest is: een bijzondere feestdag voor de Zuid-Soedanezen is bijvoorbeeld Onafhankelijkheidsdag en de dag waarop de eerste president van het land stierf. Dat zijn dagen waarop het hele land uitbundig feestviert!

Hier

Altijd mobiel

Nederland is een autoland bij uitstek! Een auto hebben is voor ons heel normaal; ons land telt meer dan 8 miljoen automobielen. En het wegennet is piekfijn in orde, waardoor we in een mum van tijd op de plek van bestemming zijn.

Ook als je niet de beschikking hebt over een auto of autorijden gewoon niet zo prettig vindt, zijn er tal van mogelijkheden om van a naar b te komen. Bij kortere afstanden biedt de fiets natuurlijk uitkomst; deze heeft al jarenlang een vaste plek in ons straatbeeld. Maar je kunt ook gebruikmaken van het openbaar vervoer – de trein, de bus of de tram -, dat wordt uitgevoerd in opdracht van de overheid. Dit is in Nederland over het algemeen zeer goed geregeld: er is een uitgebreide dienstregeling en de trein, bus of tram rijdt in de meeste gevallen stipt op tijd. En: bijna elk plekje in ons land is op deze manier te bereiken!

Kilometers lopen is heel gewoon!

Daar

Meestal te voet

In Zuid-Soedan hebben alleen de overheid, sommige handelaren en hulporganisaties eigen auto’s. Dat zijn meestal zware terreinwagens, die ongeveer 40.000 dollar kosten. Een bedrag dat de gemiddelde Zuid-Soedanees nooit in zijn leven bij elkaar kan sparen! Gewone personenauto’s zie je weinig, omdat de staat van de Zuid-Soedanese wegen erg slecht is.

Ook openbaar vervoer is er nauwelijks in Zuid-Soedan. Alleen in de hoofdstad Juba rijden busjes op vaste routes door de stad. Deze bieden echter maar plaats aan maximaal tien mensen.

In de kleine dorpjes op het platteland verplaatsen sommige mensen zich per fiets of soms met een brommer. Of ze rijden, tegen betaling, mee met iemand die in het bezit is van een bromfiets. Heb je heel veel geluk, dan kun je misschien meerijden met een auto. De meeste Zuid-Soedanezen die op het platteland wonen, verplaatsen zich echter te voet- zelfs wanneer ze naar het ziekenhuis moeten. Kilometers lopen is heel gewoon!

Hier

Lezen doe je de hele dag

Het begint ’s morgens als ik de computer opstart. Ik lees de e-mails en kijk wat de weersvoorspellingen zijn. Ik blader de krant door en op weg naar mijn werk lees ik de mededelingen boven de snelweg. Het grootste deel van mijn werkdag gaat op aan lezen. En ’s avonds surf ik naar blogs op internet of lees ondertitels bij films. Ik val uiteindelijk in slaap met een goed boek.
Elk huishouden heeft boeken in de kast staan of E-books op een computer of iPad. Kinderen worden van jongs af aan vertrouwd gemaakt met voorlezen en lezen. Een wekelijks bezoek aan de bibliotheek hoort er gewoon bij. En als je een boek niet kunt vinden, dan halen ze het gewoon van een andere bibliotheek.

Ik ben kinderboekenschrijfster en werkte een tijd in een bibliotheek. Ieder kind dat ik daar sprak, had wel een lievelingsboek of een favoriete schrijver. Zonder een ruime keuze aan boeken in mijn jeugd was ik nooit in dit beroep beland. Ik heb voorbeelden nodig en inspiratie. En op vakantie lees ik een koffer aan boeken uit.

Foto’s door: Jacobina Kunnen

Daar

Een allegaartje van boeken en ringbanden

In Mundri in Zuid-Soedan runt Elizabeth de bibliotheek in haar eentje. In een blauw dik boek schrijft ze de namen van de leners van de boeken. Boetes voor te laat inleveren bestaan hier niet. ‘Boeken langer houden thuis is juist goed’, verzekert ze mij. Elizabeth weet immers dat er in de meeste gezinnen geen boeken zijn. Zij heeft één dochter en ze gaat nu zelf ook naar school.
De collectie van de Mundri Community Library bestaat voornamelijk uit Engelstalige boeken die door mensen uit andere landen zijn meegebracht. Maar je vindt er ook ringbanden die bijvoorbeeld gaan over hygiëne en sanitatie en er ligt een kopie van het vredesverdrag uit 2005. Folders zoals Violence is not ok! moeten er voor zorgen dat de mensen hun leven na de burgeroorlog weer gaan oppakken en uit die oorlog lering trekken; voor zichzelf, voor hun gezin.

Er is geen catalogus, er staan geen etiketten op de boeken, geen barcodes. Er zijn geen biebpasjes. Elizabeth vertelde me dat de meisjes gek zijn op de liefdesromans van Danielle Steel. Boeken waarin ze weg kunnen dromen. Als schrijfster vond ik het fijn om boeken met titels zoals Storytelling and story writing en Modern African Poetry.op de planken te zien staan.
Omdat scholen maar weinig studieboeken bezitten, zijn de scholieren op deze bibliotheek aangewezen om kennis te vergaren. Ik nam uit Nederland o.a. een Engelstalig boekje van Jip en Janneke mee. Elizabeth pakte het boekje dankbaar aan en bladerde er nieuwsgierig in. Op de illustraties is te zien hoe Jip en Janneke brood voeren aan de vogeltjes en hoe een man met een rode mantel met zijn paard over een dak loopt. Elizabeth fronste haar wenkbrauwen. Ze begreep niet alles maar ontving het boek met liefde. Ze legde het op de stapel boeken die net door mensen van SCA en Oxfam waren meegebracht. Vertederd aaide ze over de ruggen van ‘haar’ stapel nieuwe boeken. Daar besefte ik dat deze bibliotheek meer is dan een verzameling boeken in kasten met doorgezakte planken. Het maakt een belangrijk deel uit van de toekomst van de inwoners van Mundri en omgeving.

Na mijn bezoek aan Mundri schreef ik een kinderboek over Zuid-Soedan: Een held met een katapult.

Dit gastblog is geschreven door: Jacobina Kunnen

Hier

Oliebollen, champagne, vuurwerk en de beste wensen

Op 31 december en 1 januari vieren we in Nederland ‘oud en nieuw’. De jaarwisseling is in ons land een echt feest, dat we vaak vieren met vrienden en/of familie. Op oudjaarsavond komen we samen in de kroeg of bouwen thuis een feestje. Daar horen natuurlijk oliebollen, appelflappen en champagne bij. En om het nieuwe jaar in te luiden, gaat er om twaalf uur voor miljoenen euro’s aan vuurwerk de lucht in.

Nieuwjaardag staat in het teken van bezoek aan familie en vrienden; we wensen iedereen die ons dierbaar is het beste voor het nieuwe jaar. En hierop wordt meestal ook het glas geheven. Daarnaast delen we onze goede voornemens; dit jaar gaan we het écht anders doen….!

Daar

Naar de kerk, samen eten en nieuwjaarsvisites

Ook voor de Zuid-Soedanezen begint het nieuwe jaar op 1 januari. En ook hier wordt de jaarwisseling gevierd! Op oudejaarsavond gaan veel mensen naar de kerk. Hier danken ze God en bidden ze de hele nacht, om zo veilig het nieuwe jaar in te gaan. Bij oudjaar horen ook in Zuid-Soedan speciale gerechten; er wordt uitgebreid samen gegeten. Op het menu staan bijvoorbeeld kip, rundvlees of geit met brood en rijst. Hierbij drinken de Zuid-Soedanzen thee, bier of passievruchtendrank.

Op nieuwjaarsdag bezoeken de mensen in Zuid-Soedan familie en vrienden om de beste wensen voor het nieuwe jaar over te brengen. Ook dan staan er speciale gerechten op tafel: pasta met groenten en lokaal geteelde bonen met honingpasta. Smakelijk!

Iedereen van het Hygiëne Helpt project wenst jullie allen een gelukkig 2012 toe! Tot in het nieuwe jaar!

Hier

Keuze te over

In Nederland is alles te koop. Levensmiddelen in alle soorten en maten, kleding in alle prijsklassen en kwaliteiten, speelgoed, elektronica, auto’s en ga zo maar door. Vrijwel iedereen heeft een supermarkt binnen 10 minuten fietsen van zijn huis en elke stad beschikt over een uitgebreid winkelcentrum. We hebben keuze te over!

Boodschappen doen is voor ons meer dan een noodzakelijk kwaad; op een vrije middag of in het weekend vinden we het heerlijk om de stad in te gaan en onszelf te verwennen met een nieuw geurtje of een nieuwe outfit. Of lekker in de zon te zitten, op het terras, met een cappuccino en appeltaart. Dat is genieten pur sang!

Daar

De markt als spil

Echte winkels kent Zuid-Soedan niet of nauwelijks. Hier en daar worden in een oud schuurtje kleding of levensmiddelen verkocht, maar de meeste inkopen doen de Zuid-Soedanezen op de markt. Zo ook in het dorpje Mundri. Hier zijn twee markten: één met voornamelijk groenten en fruit en één met een grote variëteit aan producten. Van rijst, groenten, vlees en vis tot kleding, slippers en huishoudbenodigdheden; een Afrikaanse markt is een smeltkroes van geuren en kleuren.

Lokale bewoners brengen op de markt hun zelfverbouwde producten aan de man, ook zijn er marktkoopmannen die hun spullen inkopen in Oeganda en Kenia. De producten worden uitgestald op een dekentje op de grond of in een wankel stalletje van hout

De markt is voor de inwoners van Zuid-Soedan ook een trefpunt. Uit de wijde omgeving komen vrouwen hier naartoe – vaak moeten ze uren lopen! –  om inkopen te doen, maar ook om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. De markt vormt de spil van de gemeenschap!

Hier

The sky is the limit

Staat je wieg in Nederland, dan ligt de wereld voor je open. Ieder kind gaat naar school en krijgt onderwijs dat is toegespitst op zijn eigen capaciteiten en behoeften. Na de middelbare school is er keuze uit tal van vervolgopleidingen. Wil je politieagent, rechter of piloot worden? Het kan allemaal! En kunnen je ouders je studie niet betalen, dan zijn er in ons land diverse regelingen waarop je aanspraak kunt maken.

Heb je eenmaal een baan, dan betekent dit niet dat je hier tot aan je pensioen moet blijven. Er zijn legio banen en nieuwe uitdagingen te vinden, ook kun je tal van aanvullende cursussen en opleidingen volgen. En kun je je draai niet vinden in de maatschappij? Of weet je niet wat je wil? Dan zijn er vele instanties en deskundigen op wie je een beroep kunt doen. Niemand wordt aan zijn lot overgelaten!

Daar

Vicieuze cirkel

Voor een kind in Zuid-Soedan is het niet vanzelfsprekend dat het naar school gaat. Als je ouders niet genoeg verdienen, kun je niet naar school en heb je dus ook geen kans op een goede baan en een goed inkomen. Enkele jaren geleden ging nog maar een derde van de kinderen in Zuid-Soedan naar school, slechts twee procent maakte de school ook daadwerkelijk af. En laten ouders hun kinderen wel naar school gaan, dan zijn het meestal alleen de jongens – meisjes moeten later immers voor de kinderen zorgen. Hierdoor volgt momenteel slechts één op de vier meisjes onderwijs.

Zonder diploma is het in Zuid-Soedan vrijwel onmogelijk om een baan te vinden en aan de armoede te ontsnappen. Mensen die geen werk hebben – en dat is ongeveer 50 procent van de bevolking – proberen dikwijls wat bij te verdienen door zelfverbouwde producten te verkopen op de lokale markt. Vaak ook leven hele families van het geld dat één familielid binnenbrengt. Zo zorgt Cecilia Bona, medewerkster van de lokale ontwikkelingsorganisatie in Mundri, ervoor dat haar hele familie – bestaande uit ongeveer 15 personen – te eten heeft. “Niet alleen hebben veel mensen geen opleiding gehad, ook is hier nauwelijks werk te vinden. Daarom is het belangrijk dat Zuid-Soedan economisch sterker wordt, zodat er meer banen komen. Want als meer mensen werk hebben, kunnen ook meer ouders hun kinderen naar school sturen. We zitten in een vicieuze cirkel.”