Benieuwd hoe het Zuid-Soedanese en Nigerijnse leven van alledag eruit ziet?
En wat de verschillen zijn met het leven hier in Nederland?
Hygienehelpt.nl neemt je in een tweewekelijks blog mee naar deze landen.
Je maakt kennis met hun gewoonten en gebruiken en waant je even in het verre Afrika!

Verjaardagen

Hier

 

Hoogtepunt van het jaar

 

Jarig zijn staat in Nederland synoniem voor feestvieren! We krijgen verjaardagskaarten en -cadeaus van familie en vrienden, delen taart uit op school of aan onze collega’s en vaak zit de huiskamer ’s avonds vol met visite. Bier, wijn, kaasblokjes en bitterballen mogen niet ontbreken op een verjaardagsfeest!

 

Voor kinderen is een verjaardag extra speciaal en het hoogtepunt van het jaar. Zij kunnen de dagen voorafgaand aan hun verjaardag vaak nauwelijks slapen! Meestal vieren kinderen twee keer hun verjaardag: één keer voor familie en één keer voor vriendjes en vriendinnetjes – het kinderfeestje. Om de kinderverjaardag te vieren, worden de woonkamer en de stoel op school versierd met slingers. Ook krijgen de kinderen een versierde muts of kroon, wordt er voor de jarige gezongen en is er een taart. Mét kaarsjes!

 

 

Daar

 

Geboortedatum vaak onbekend

 

Geen cadeautjes, taart of slingers als je een jaartje ouder wordt: verjaardagen worden in Zuid-Soedan meestal niet gevierd. Oudere mensen weten dikwijls zelfs niet wanneer ze precies jarig zijn. De geboortedag van jongere Zuid-Soedanezen is vaak wel bekend, maar voor hen is hun verjaardag geen bijzondere dag. Ook omdat er simpelweg geen geld is om het te vieren.

 

Ook naamdagen – de gedenkdag van de heilige waarvan iemands naam is afgeleid – worden in Zuid-Soedan niet gevierd. Maar dat betekent niet dat het nooit feest is: een bijzondere feestdag voor de Zuid-Soedanezen is bijvoorbeeld Onafhankelijkheidsdag en de dag waarop de eerste president van het land stierf. Dat zijn dagen waarop het hele land uitbundig feestviert!

Vervoer

Hier

Altijd mobiel

Nederland is een autoland bij uitstek! Een auto hebben is voor ons heel normaal; ons land telt meer dan 8 miljoen automobielen. En het wegennet is piekfijn in orde, waardoor we in een mum van tijd op de plek van bestemming zijn.

Ook als je niet de beschikking hebt over een auto of autorijden gewoon niet zo prettig vindt, zijn er tal van mogelijkheden om van a naar b te komen. Bij kortere afstanden biedt de fiets natuurlijk uitkomst; deze heeft al jarenlang een vaste plek in ons straatbeeld. Maar je kunt ook gebruikmaken van het openbaar vervoer – de trein, de bus of de tram -, dat wordt uitgevoerd in opdracht van de overheid. Dit is in Nederland over het algemeen zeer goed geregeld: er is een uitgebreide dienstregeling en de trein, bus of tram rijdt in de meeste gevallen stipt op tijd. En: bijna elk plekje in ons land is op deze manier te bereiken!

Kilometers lopen is heel gewoon!

Daar

Meestal te voet

In Zuid-Soedan hebben alleen de overheid, sommige handelaren en hulporganisaties eigen auto’s. Dat zijn meestal zware terreinwagens, die ongeveer 40.000 dollar kosten. Een bedrag dat de gemiddelde Zuid-Soedanees nooit in zijn leven bij elkaar kan sparen! Gewone personenauto’s zie je weinig, omdat de staat van de Zuid-Soedanese wegen erg slecht is.

Ook openbaar vervoer is er nauwelijks in Zuid-Soedan. Alleen in de hoofdstad Juba rijden busjes op vaste routes door de stad. Deze bieden echter maar plaats aan maximaal tien mensen.

In de kleine dorpjes op het platteland verplaatsen sommige mensen zich per fiets of soms met een brommer. Of ze rijden, tegen betaling, mee met iemand die in het bezit is van een bromfiets. Heb je heel veel geluk, dan kun je misschien meerijden met een auto. De meeste Zuid-Soedanezen die op het platteland wonen, verplaatsen zich echter te voet- zelfs wanneer ze naar het ziekenhuis moeten. Kilometers lopen is heel gewoon!

Kleding

Hier

Overweldigend aanbod en overvolle kledingkasten

Wij Nederlanders zien er graag goed uit. We volgen de laatste trends en steken onszelf regelmatig in het nieuw. Dat is terug te zien in onze kledingkast; bij de meeste van ons ligt en hangt deze overvol. En zeg nou zelf; ook jij hebt vast wel een aantal kledingstukken die je niet of nauwelijks draagt – ‘miskopen’ noemen we dat.

Het aanbod van kleding is overweldigend. De Nederlandse binnensteden bieden een keur aan kledingwinkels, van kleine boetiekjes tot grote kledingwarenhuizen. En er is voor elk wat wils; welk budget je ook hebt en of je nu graag sportief, casual, chique of elegant gekleed gaat.

Geen zin om uit je luie stoel te komen? Dan bestel je gewoon je kleding via internet. De volgende dag bezorgt de postbode je nieuwe aankopen netjes aan huis!

Daar

Beperkte garderobe van tweedehands kleding

In Zuid-Soedan is een uitgebreide garderobe verre vanzelfsprekend. De allerarmsten zijn al blij als ze een schoon shirt hebben om aan te trekken. Zuid-Soedanezen die iets meer geld hebben, hebben naast hun dagelijks kloffie soms ook kleding voor speciale gelegenheden. Maar meer dan één mooie jurk of één mooi overhemd is dat zeker niet.

Westerse kledingtrends spelen geen rol in Zuid-Soedan. Men kijkt meer naar omringende landen als Ethiopië en Oeganda. De vrouwen in Zuid-Soedan dragen meestal een rok met een T-shirt, de mannen een broek met een overhemd. Meestal gaat het dan om tweedehands kleding, die uit Kenia of Oeganda komt.

Waar je als inwoner van Zuid-Soedan je kleding koopt, hangt vooral af van waar je woont. In de hoofdstad Juba vind je veel markten met stalletjes waar kleding wordt verkocht. In kleinere steden zijn meestal ook wel enkele winkeltjes die kleren verkopen. Dikwijls kun je hier ook terecht voor allerlei andere zaken: voedsel, batterijen et cetera.

In veel kleine dorpen komt af en toe een handelaar voorbij, die kleding verkoopt. En heb je veel geld dan kun je een kledingstuk laten maken door een kleermaker in het dorp. Dit is echter relatief duur en alleen weggelegd voor de happy few!

Lezen

Hier

Lezen doe je de hele dag

Het begint ’s morgens als ik de computer opstart. Ik lees de e-mails en kijk wat de weersvoorspellingen zijn. Ik blader de krant door en op weg naar mijn werk lees ik de mededelingen boven de snelweg. Het grootste deel van mijn werkdag gaat op aan lezen. En ’s avonds surf ik naar blogs op internet of lees ondertitels bij films. Ik val uiteindelijk in slaap met een goed boek.
Elk huishouden heeft boeken in de kast staan of E-books op een computer of iPad. Kinderen worden van jongs af aan vertrouwd gemaakt met voorlezen en lezen. Een wekelijks bezoek aan de bibliotheek hoort er gewoon bij. En als je een boek niet kunt vinden, dan halen ze het gewoon van een andere bibliotheek.

Ik ben kinderboekenschrijfster en werkte een tijd in een bibliotheek. Ieder kind dat ik daar sprak, had wel een lievelingsboek of een favoriete schrijver. Zonder een ruime keuze aan boeken in mijn jeugd was ik nooit in dit beroep beland. Ik heb voorbeelden nodig en inspiratie. En op vakantie lees ik een koffer aan boeken uit.


Foto’s door: Jacobina Kunnen

Daar

Een allegaartje van boeken en ringbanden

In Mundri in Zuid-Soedan runt Elizabeth de bibliotheek in haar eentje. In een blauw dik boek schrijft ze de namen van de leners van de boeken. Boetes voor te laat inleveren bestaan hier niet. ‘Boeken langer houden thuis is juist goed’, verzekert ze mij. Elizabeth weet immers dat er in de meeste gezinnen geen boeken zijn. Zij heeft één dochter en ze gaat nu zelf ook naar school.
De collectie van de Mundri Community Library bestaat voornamelijk uit Engelstalige boeken die door mensen uit andere landen zijn meegebracht. Maar je vindt er ook ringbanden die bijvoorbeeld gaan over hygiëne en sanitatie en er ligt een kopie van het vredesverdrag uit 2005. Folders zoals Violence is not ok! moeten er voor zorgen dat de mensen hun leven na de burgeroorlog weer gaan oppakken en uit die oorlog lering trekken; voor zichzelf, voor hun gezin.

Er is geen catalogus, er staan geen etiketten op de boeken, geen barcodes. Er zijn geen biebpasjes. Elizabeth vertelde me dat de meisjes gek zijn op de liefdesromans van Danielle Steel. Boeken waarin ze weg kunnen dromen. Als schrijfster vond ik het fijn om boeken met titels zoals Storytelling and story writing en Modern African Poetry.op de planken te zien staan.
Omdat scholen maar weinig studieboeken bezitten, zijn de scholieren op deze bibliotheek aangewezen om kennis te vergaren. Ik nam uit Nederland o.a. een Engelstalig boekje van Jip en Janneke mee. Elizabeth pakte het boekje dankbaar aan en bladerde er nieuwsgierig in. Op de illustraties is te zien hoe Jip en Janneke brood voeren aan de vogeltjes en hoe een man met een rode mantel met zijn paard over een dak loopt. Elizabeth fronste haar wenkbrauwen. Ze begreep niet alles maar ontving het boek met liefde. Ze legde het op de stapel boeken die net door mensen van SCA en Oxfam waren meegebracht. Vertederd aaide ze over de ruggen van ‘haar’ stapel nieuwe boeken. Daar besefte ik dat deze bibliotheek meer is dan een verzameling boeken in kasten met doorgezakte planken. Het maakt een belangrijk deel uit van de toekomst van de inwoners van Mundri en omgeving.

Na mijn bezoek aan Mundri schreef ik een kinderboek over Zuid-Soedan: Een held met een katapult.

Dit gastblog is geschreven door: Jacobina Kunnen

Radio en televisie

Hier

Op elk moment, voor iedereen

Radio en televisie zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven. Vaak worden we gewekt met het geluid van ons favoriete radiostation en tijdens het ontbijt laten we ons graag op de hoogte brengen van het laatste nieuws. Via de radio of de tv. Ook op de werkvloer is de stem van de radio-dj een vertrouwd geluid. En als we ’s avonds thuis komen, gaat meestal meteen weer de tv aan. Gemiddeld luisteren we in Nederland bijna 2 uur per dag naar de radio en kijken we ongeveer 2,5 uur televisie.

Elk huishouden heeft een radio en televisie. Meestal telt een huishouden zelfs meerdere radio- en tv-toestellen; bijna iedere tiener heeft vandaag de dag een eigen tv op zijn slaapkamer. En we nemen geen genoegen met een oud bakbeest; we willen op z’n minst een flatscreen met beeld in HD-kwaliteit. Ook hebben we de keuze uit honderden zenders van over de hele wereld; van speciale nieuwskanalen tot zenders met alleen kinder- of reisprogramma’s of documentaires. Waar je interesses ook liggen, er is altijd wel een programma van je gading te vinden!

Radio luisteren in Zuid Soedan
Foto door: Melita Dennett

Daar

Radio voor iedereen, tv voor de ‘happy few’

De meeste Zuid-Soedanezen houden van muziek en dus ook van radio luisteren! Vrijwel iedere Zuid-Soedanese familie heeft een radiotoestel in huis. Naast South Sudan radio – de meest populaire radiozender- zijn hierop vooral lokale radiostations te ontvangen. Net als in Nederland zenden deze nieuws en muziek uit, zowel Zuid-Soedanese als westerse muziek. Een gemiddelde inwoner van Zuid-Soedan luistert minimaal één uur per dag naar de radio; ook om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws.

Een televisie is in Zuid-Soedan alleen weggelegd voor de welgestelden, de gewone man kan zich deze luxe niet veroorloven. Daar komt bij dat in veel regio’s nauwelijks televisiezenders te ontvangen zijn. Zuid-Soedan heeft enkele eigen televisiestations, waarvan South Sudan TV het meest populair is. Hierop zijn weinig westerse programma’s te zien. Wel kun je buitenlandse zenders, zoals Al Jazeera en CNN, ontvangen via een satelliet. Maar ook dit is alleen weggelegd voor de ‘happy few’!

Ziekenhuiszorg in Niger

Hier

Voor iedereen

In Nederland is de gezondheidszorg goed geregeld: iedereen heeft de beschikking over goede medische zorg. Ben je ziek, heb je een gebroken been of sta je op het punt te bevallen? Dan word je in Nederland niet aan je lot overgelaten, maar kun je terecht bij een huisarts of ziekenhuis.

Ziekenhuizen zijn meestal dichtbij en toegankelijk. Nederland telt een paar honderd ziekenhuizen waar artsen, medisch specialisten en verpleegkundigen er alles aan doen om je zo goed en snel mogelijk te behandelen. Een ziekenhuis heeft verschillende afdelingen, zoals een polikliniek, een spoedeisende hulp en een intensive care. Op die manier wordt de zorg zo goed mogelijk afgestemd op de behoeften.

Nederlandse artsen zijn goed opgeleid, bekwaam en beschikken over de meest moderne hulpmiddelen. Hierdoor is iedereen zo snel als mogelijk weer op de been!

Ziekenhuis in Niger

Daar

Verre van zelfsprekend

De meeste Nigerijnen hebben geen toegang tot medische zorg, omdat ze deze zelf moeten betalen. En dit geld hebben ze niet. Bovendien kent Niger geen algemeen systeem voor sociale zekerheid. Vijf jaar geleden heeft de overheid wel besloten dat zorg gratis is voor kinderen jonger dan vijf en zwangere vrouwen.

De meeste Nigerijnen moeten minstens 50 kilometer afleggen om het dichtstbijzijnde ziekenhuis te bereiken. Heb je geluk, dan word je met de ambulance vervoerd. De meeste mensen gaan echter met de scooter of worden vervoerd op een door ezels of buffels getrokken kar. De rit naar het ziekenhuis kan hierdoor uren duren. Het komt dan ook voor dat patiënten overlijden voordat zij het ziekenhuis bereiken.

Patient in ziekenhuis van Niger

In Niger zijn er zo’n 800 artsen beschikbaar voor 16 miljoen mensen; dat is heel weinig. Hoewel de Nigerijnse artsen bekwaam zijn, is er gebrek aan medicijnen en zijn er onvoldoende medische faciliteiten om de benodigde zorg te kunnen bieden. Eén- of tweepersoonskamers zijn zeldzaam; de meeste ziekenhuispatiënten liggen op zalen met meerdere bedden. Kortom: beter worden is verre van vanzelfsprekend…!

Jaarwisseling

Hier

Oliebollen, champagne, vuurwerk en de beste wensen

Op 31 december en 1 januari vieren we in Nederland ‘oud en nieuw’. De jaarwisseling is in ons land een echt feest, dat we vaak vieren met vrienden en/of familie. Op oudjaarsavond komen we samen in de kroeg of bouwen thuis een feestje. Daar horen natuurlijk oliebollen, appelflappen en champagne bij. En om het nieuwe jaar in te luiden, gaat er om twaalf uur voor miljoenen euro’s aan vuurwerk de lucht in.

Nieuwjaardag staat in het teken van bezoek aan familie en vrienden; we wensen iedereen die ons dierbaar is het beste voor het nieuwe jaar. En hierop wordt meestal ook het glas geheven. Daarnaast delen we onze goede voornemens; dit jaar gaan we het écht anders doen….!

Daar

Naar de kerk, samen eten en nieuwjaarsvisites

Ook voor de Zuid-Soedanezen begint het nieuwe jaar op 1 januari. En ook hier wordt de jaarwisseling gevierd! Op oudejaarsavond gaan veel mensen naar de kerk. Hier danken ze God en bidden ze de hele nacht, om zo veilig het nieuwe jaar in te gaan. Bij oudjaar horen ook in Zuid-Soedan speciale gerechten; er wordt uitgebreid samen gegeten. Op het menu staan bijvoorbeeld kip, rundvlees of geit met brood en rijst. Hierbij drinken de Zuid-Soedanzen thee, bier of passievruchtendrank.

Op nieuwjaarsdag bezoeken de mensen in Zuid-Soedan familie en vrienden om de beste wensen voor het nieuwe jaar over te brengen. Ook dan staan er speciale gerechten op tafel: pasta met groenten en lokaal geteelde bonen met honingpasta. Smakelijk!

Iedereen van het Hygiëne Helpt project wenst jullie allen een gelukkig 2012 toe! Tot in het nieuwe jaar!

Eetgewoonten

Hier

Voldoende en gevarieerd eten

In Nederland hoeft niemand honger te lijden. Mensen die geen werk hebben, krijgen een uitkering, zodat ze in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. En kom je toch niet uit met je geld, dan kun je een beroep doen op de voedselbank; hier zijn gratis levensmiddelen te verkrijgen.

Ons voedingspatroon is zeer gevarieerd. Als ontbijt en lunch eten we weliswaar vaak het befaamde broodje kaas, maar dikwijls staat ook een broodje gezond, een broodje gerookte zalm of een ander luxe broodje op het menu. Ook bij het diner is er variatie te over: naast de traditionele Hollandse kost, eten wij Nederlanders veel rijst, pasta en andere buitenlandse gerechten.

Vrijwel iedereen in ons land heeft een mooie keuken met een fornuis. Eten doen we aan tafel, met het hele gezin, of we nemen het bord op schoot en kijken ondertussen naar RTL Boulevard….

Eetgewoonten Niger

Daar

Rijst, maïs en gierst

Voldoende voedsel is niet vanzelfsprekend voor de inwoners van Niger. De armste inwoners – dit is zo’n 60 procent van de bevolking! – moeten leven van minder dan 1 dollar (ongeveer 0,75 euro) per dag. En aangezien voedsel duur en schaars is, eet lang niet iedereen drie maaltijden per dag.

Voor stedelingen bestaat de lunch vaak uit een bord rijst met soms wat vlees, vis of groenten. ’s Avonds eet men meestal een maïsschotel. Mensen die op het platteland wonen – ongeveer 80 procent van de bevolking – eten vooral gierst (een soort graan). Vlees wordt alleen bij speciale gelegenheden geserveerd en ook groenten eet men zelden. Kortom: de variatie is ver te zoeken.

De meeste Nigerijnen koken op hout. Het koken is in Niger een taak van de vrouwen. Zij besteden hier veel tijd en aandacht aan, onder meer omdat het graan nog moet worden vermalen tot meel. Tijdens de maaltijd zit het gezin samen met vrienden rondom een grote schotel. Uit respect voor het dure voedsel wordt het eten in stilte genuttigd.

Shoppen

Hier

Keuze te over

In Nederland is alles te koop. Levensmiddelen in alle soorten en maten, kleding in alle prijsklassen en kwaliteiten, speelgoed, elektronica, auto’s en ga zo maar door. Vrijwel iedereen heeft een supermarkt binnen 10 minuten fietsen van zijn huis en elke stad beschikt over een uitgebreid winkelcentrum. We hebben keuze te over!

Boodschappen doen is voor ons meer dan een noodzakelijk kwaad; op een vrije middag of in het weekend vinden we het heerlijk om de stad in te gaan en onszelf te verwennen met een nieuw geurtje of een nieuwe outfit. Of lekker in de zon te zitten, op het terras, met een cappuccino en appeltaart. Dat is genieten pur sang!


Daar

De markt als spil

Echte winkels kent Zuid-Soedan niet of nauwelijks. Hier en daar worden in een oud schuurtje kleding of levensmiddelen verkocht, maar de meeste inkopen doen de Zuid-Soedanezen op de markt. Zo ook in het dorpje Mundri. Hier zijn twee markten: één met voornamelijk groenten en fruit en één met een grote variëteit aan producten. Van rijst, groenten, vlees en vis tot kleding, slippers en huishoudbenodigdheden; een Afrikaanse markt is een smeltkroes van geuren en kleuren.

Lokale bewoners brengen op de markt hun zelfverbouwde producten aan de man, ook zijn er marktkoopmannen die hun spullen inkopen in Oeganda en Kenia. De producten worden uitgestald op een dekentje op de grond of in een wankel stalletje van hout

De markt is voor de inwoners van Zuid-Soedan ook een trefpunt. Uit de wijde omgeving komen vrouwen hier naartoe – vaak moeten ze uren lopen! –  om inkopen te doen, maar ook om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. De markt vormt de spil van de gemeenschap!

Medische voorzieningen

Medische zorg voor kinderen

Op zaterdag 15 oktober was het Global Handwashing Day. Om aandacht te vragen voor het belang van handen wassen organiseerde TORK op 12 oktober een workshop hygiëne en zeepjes maken voor kinderen in Ziekenhuis Amstelland in Amstelveen en in het Universitair Ziekenhuis in Antwerpen. De kinderen hadden een onvergetelijke dag! Voor zieke kinderen in Zuid-Soedan wordt zelden iets georganiseerd. Sterker nog: meestal is zelfs nauwelijks medische zorg voorhanden.

Hier

Goede zorg dichtbij huis

Ieder kind in Nederland heeft de beschikking over goede medische zorg. Voel je je als kind niet lekker of ben je ziek, dan ga je met je ouders naar de huisarts. Deze zit meestal op korte afstand van je huis; met de auto ben je er zo! Bij de huisarts zijn alle faciliteiten aanwezig om eerste medische hulp te verlenen. En is er echt iets ernstigs aan de hand, dan word je opgenomen in het ziekenhuis. Gelukkig ligt het ziekenhuis meestal in de buurt, waardoor ouders, familie en vriendjes vaak op bezoek kunnen komen. En de doktoren en verpleegkundigen zijn deskundig en goed opgeleid; elk kind krijgt de best mogelijk behandeling. Ook wordt geprobeerd het verblijf in het ziekenhuis zo plezier mogelijk te maken voor kinderen; er is televisie, je kunt spelletjes of puzzels doen en vaak komen er zelfs clowns op bezoek.

Daar

Nauwelijks medische voorzieningen

Medische voorzieningen zijn schaars in Zuid-Soedan. In grotere dorpen en steden, zoals bijvoorbeeld Mundri, is soms een ‘Under 5-clinc’ voor kinderen. Hier wordt hun gezondheid gecheckt, worden zij gewogen en ingeënt tegen bijvoorbeeld malaria. Vaak echter kunnen zieke kinderen in hun eigen dorp alleen terecht bij een zogeheten ‘healthpost’. Dit is een klein, kaal gebouwtje waar een hulpverlener zo goed en zo kwaad als het kan probeert te helpen. De beschikbare middelen en medicijnen zijn echter beperkt; meestal zijn alleen pijnstillers en medicijnen tegen malaria, wormen en luchtweginfecties beschikbaar. Daarbij zijn medicijnen duur; veel ouders kunnen deze niet betalen voor hun kinderen.

Ziekenhuizen zijn er nauwelijks in Zuid-Soedan. Ook laat de zorg hier sterk te wensen over. En als je ziek bent, is het niet fijn om ruim een dag te moeten lopen voordat je in het ziekenhuis bent! Als je geluk hebt kun je meeliften achterop een brommer. Al met al dus niet zo vreemd dat kinderen in Zuid-Soedan regelmatig bezwijken aan ziektes als malaria, mazelen en diarree.